از آنجایی که نوسان در ذات بازار سرمایه است، ورود سرمایهگذاران فاقد دانش و تخصص به بورس از طریق نهادهای مالی گزینه معقولی به شمار میرود که مزایای بسیاری هم دارد. در واقع نهادهای مالی به عنوان یکی از بازوهای توسعه بازار سرمایه نقش کلیدی در مدیریت سرمایههای خرد و کلان دارند به طوری که با کاهش ریسک معاملات و ارائه خدمات مالی موجب کاهش هیجانات بازار سرمایه میشوند. طی ۱۱ سال گذشته تعداد نهادهای مالی روبه افزایش بوده است و درحال حاضر حدود یک هزار و صد و پنجاه نهاد مالی در حال فعالیت هستند.
سرمایهگذاری آنلاین برای بررسی چگونگی صدور مجوز و نظارت بر نهادهای مالی گفتگویی با محسن عربزاده، مدیر نظارت بر نهادهای مالی سازمان بورس و اوراق بهادار داشته است که در ادامه میخوانید.
وضعیت صدور مجوز نهادهای مالی را چطور ارزیابی میکنید؟
روند صدور مجوز نهادهای مالی براساس مقررات انجام میشود چون هر نوع نهاد مالی دستورالعملهای متفاوتی دارد به عنوان مثال میتوان به دستورالعمل تاسیس و فعالیت سبدگردان و مشاور سرمایهگذاری اشاره کرد که با هم متفاوت هستند.در واقع در دستورالعملها شرایط اخذ مجوز تاسیس و فعالیت ذکر شده همچنین شرایط اخذ مجوز در درگاه ملی مجوزهای کشور موجود است. درصورتی که شرایط احراز شود سازمان بورس اوراق بهادار با طی شدن فرآیند قانونی مجوز تاسیس و فعالیت را صادر میکند.
آیا صدور مجوزها نسبت به سال گذشته افزایش داشته است؟
صدور مجوزها براساس درخواست متقاضیان صادر میشود ممکن است در دورهای تعداد درخواستها کاهش و در دوره دیگر افزایش یابد، اما بررسی آمار حاکی از آن است که صدور مجوز تاسیس و فعالیت طی ۸ ماه گذشته مشابه سال گذشته بوده و تغییر محسوسی نداشته است. در واقع طی ۸ ماهه سال ۱۴۰۳ ، ۱۴ مجوز تاسیس شامل ۱۰ سبدگردان، ۴ مشاور سرمایهگذاری و ۱۵ مجوز فعالیت شامل ۲ شرکت پردازش اطلاعات مالی ، ۹ سبدگردان و ۴ مشاور سرمایهگذاری صادر شده است. همچنین ۳۸ مجوز تاسیس یا تبدیل شرکت سرمایهگذاری یا هلدینگ و ۲۱ مجوز فعالیت (ثبت نزد سازمان) شرکت سرمایه گذاری یا هلدینگ صادر شده است.
تاسیس و فعالیت نهادهای مالی چه تاثیری بر بازار سرمایه داشته است؟
استفاده از ظرفیت نهادهای مالی مختلف نظیر شرکتهای سبدگردان، مشاور سرمایهگذاری، صندوقهای سرمایهگذاری موجب میشود افرادی که دانش سرمایهگذاری در بورس را ندارند و نمیتوانند در دوره ریزش و یا صعود شاخص بورس بهترین تصمیم را بگیرند از طریق نهادهای مختلف مالی به صورت غیرمستقیم وارد بازار سرمایه شوند. به عبارتی، دیگر لازم نیست دانش سرمایهگذاری در بورس را داشته باشند بلکه از تخصص نهادهای مالی بهره میگیرند. به این ترتیب هیجانات در بازار سرمایه کنترل میشود و بحث سرمایهگذاری غیرمستقیم و فرهنگ سرمایهگذاری از طریق نهادهای مالی توسعه مییابد. طبیعتا سرمایهگذاری که از طریق نهادهای مالی وارد بازار سرمایه شود موفقتر از سرمایهگذاری خواهد بود که غیرمستقیم وارد بازار شود.
میزان تخلفات نهادهای مالی در سال جاری چقدر بوده است و چه جرائمی برای متخلفان در نظر گرفتید؟
در حال حاضر حدود یک هزار و صد و پنجاه نهاد مالی در حال فعالیت هستند. با توجه به اینکه نظارت سازمان بورس اوراق بهادار به لحاظ کارایی بهبود یافته است در سال جاری مواردی به عنوان عدم رعایت مقررات کشف شد که براساس دستورالعمل رسیدگی به تخلفات بازار سرمایه به آنها رسیدگی شد.کف جریمه نقدی برای اشخاص متقلب که تحت نظارت هستند ۱۰ میلیون تومان است و سقف جریمه نقدی که هیئت رسیدگی به تخلفات صادر میکند یک میلیارد تومان است. همچنین با توجه به دستورالعمل موارد دیگری متناسب با تخلف نظیر سلب صلاحیت مدیران، تذکر و اخطار کتبی، محرومیت از فعالیت هم قابل صدور است. امسال ۲ شرکت سبدگردان به دلیل تخلفات، از پذیرش مشتری جدید به مدت ۶ ماه و دیگری به مدت یکسال محروم شدند.
برخی از فعالان بازار سرمایه معتقدند مسیر صدور مجوز برای برخی نهادهای مالی سهل و آسان و برای برخی دیگر صعبالعبور است آیا چنین تبعیضی وجود دارد؟
خیر، امکان ندارد چنین تبعیضی وجود داشته باشد چراکه مصوبه تسهیل صدور مجوز کسبوکار، به تمام دستگاههای اجرایی و سازمانها ابلاغ شده و در درگاه مجوز ملی کشور فرآیند آن تعریف شده است به این ترتیب بر فرآیند صدور مجوز نظارت وجود دارد. هر متقاضی که درخواست دهد فرآیند صدور مجوز در سازمان انجام میشود ممکن است فردی در خواست مجوز دهد، اما به دلیل نقص مدارک و تاخیر در تکمیل آن از سوی متقاضیکننده، صدور مجوز طولانی شود. به این ترتیب پیگیری متقاضیان در تکمیل مدارک موجب میشود یک مجوز در زمان کوتاه و مجوز دیگر در زمان طولانیتری صادر شود. خوشبختانه طی دوسال گذشته موردی پیش نیامده که سازمان بورس اوراق بهادار در صدور مجوز کوتاهی کرده باشد.
خبرنگار: زهرا پیربداقی